روز جهاني زمين پاک هر ساله در 22 آوريل مصادف با 2 ارديبهشت در تمام دنيا برگزار و به همه مردم روي زمين يادآوري مي شود که نبايد سياره خود “زمين” را فراموش کنند و به فکر حفظ آن باشند.
اين روز به منظور ايجاد آگاهي جهاني و نيز سپاسگزاري از مواهب زمين و منابع و ذخاير طبيعي آن است که از سوي سازمان ملل متحد نيز هر سال طبق مراسم ويژه اي در سراسر جهان برگزار مي شود.
موسيقي دانان كوبهاي جهان، در روز زمين پاك با اجراي موسيقي اين روز را جشن ميگيرند و در قالب گروههاي مختلف موسيقي در شهرها و كشورهاي خود قطعاتي را به افتخار اين روز به صحنه ميبرند. حتي دستهاي از اين هنرمندان اعلام كردهاند كه سازهايشان را در خيابانها و كوچههاي شهرها كوك ميكنند و از تمامي مردم دعوت ميكنند تا در اين روز عهد كنند كه براي هميشه زمين را پاك نگاه دارند.
در سال 1969، جان مک مونل فرزند يک مبلغ ديني مستقل و علاقمند به عرصه دين، علم و صلح، ايده برگزاري يک روز جهاني به نام روز زمين پاک را در همايش يونسکو درباره محيط زيست مطرح کرد و در همان سال پرچـم زميـن پـاک را طراحـي کـرد. يوتانـت دبيـر کـل سازمان ملل (1962- 1971) از ايده مک کونل استقبال کرد و اين روز به يک روز جهاني در تقويم هاي سراسر دنيا تبديل شد.
مسألـه آلودگـي زميـن يکـي از مسائل عمده محيط زيست و دغدغه عمده اي براي دست اندرکاران محيط زيست در سراسر جهان است. مسأله ميزان توليد زباله در سراسر جهان و يافتن محل دفن صحيح و بهداشتي آن از مسائل مهم بخصوص در کشورهاي کوچک و در حال توسعه است.
يکـي از مراکـز دست اندرکار اين روز، دفتر بررسي آلودگي آب و خاک سازمان حفاظت محيط زيست است. از برنامه هاي مهم سازمان حفاظت محيط زيست در اين روز اقدامات مردمي و دولتي در جهت معرفي افراد و سازمان هاي موفق در اين زمينه و اجراي برنامه هاي عمومي نظير پاکسازي محيط بخصوص کوهستان ها و پارک ها و اماکن عمومي توسط داوطلبين است.
زمین خانه ماست
زمین، خانه من است. نه! زمین، تنها خانه من است. نه! زمین، تنها خانه ماست. در آن زاده می شویم و در آن می میریم.
ای زمینیان! بشنوید صدای زمین را. صدای زمین، صدای وجدان ماست که نسل های آینده آن را از حلقوم انسان های پاک، فریاد می زنند. ای انسان ها! زمین بستر شماست. زمین پناهگاه شماست. زمین با همه نعمت های پیدا و ناپیدایش، برای شماست. در زمین پاک، پاک زیست کنید. خدا پاکیزگان را دوست دارد.
اینک، دستان ناپاک، ناسپاسانه بر زمین زخم می زنند. ای دستان پاک، که زخم زمین را بر سینه دارید، مرهم شما نجات زمین است.
زمین، امانت خداست. آن را سبز بداریم؛ همان گونه که بود؛ آن را پاک بداریم، همان گونه که بود.
بمب های آلوده را خنثی کنیم
زمین، یکی از شگفتی های آفرینش است. این سیاره منظومه شمسی، از آن رو با دیگر سیاره ها فرق دارد که در جوّ آن اکسیژن هست و در نتیجه، زیستن در آن امکان پذیر شده است.
با آغاز عصر ماشین و پیشرفت های صنعتی و علمی و رشد روزافزون علم گرایی، راه تسلط انسان بر آرزوی دیرینه اش، یعنی تسلط بر طبیعت تا اندازه زیادی هموار شد. اما خودخواهی ها و سودجویی های انسان، اندیشه سیطره و آگاهی بیشتر او از جهان اطرافش را به صحنه کارزاری نابرابر میان او و طبیعت تبدیل کرده است.
تقریباً چند دهه است که زنگ های خطر برای زمین به صدا درآمده است. روزی نیست که خبرها و گزارش هایی از سراسر جهان مخابره نشود و بیانگر نگرانی عمیق کارشناسان از تخریب محیط زیست و به خطر افتادن زندگی بر روی کره زمین نباشد. روز زمین پاک، یکی از این زنگ های خطر است که در همه جای دنیا شنیده می شود. جان کانل، مؤسس روز زمین علت نام گذاری 21 مارس به عنوان «روز زمین» را شکرگزاری و جشنی می داند برای اینکه بیندیشیم و تعهدات خود را برای مراقبت و حفاظت از زمین، هر چه بهتر و بیشتر به اجرا درآوریم.
امروزه با پیشرفت هر چه بیشتر صنعت و فن آوری، زمین و زیست در آن با دشواری های روزافزونی روبه رو می شود. همراه باعصر محصولات الکترونیکی دیجیتال و روند سریع تغییرات در این حوزه، شرکت های تولیدکننده برای حفظ برتری تجاری خود و افزایش سودآوری، به تولید انواع کالاهای خوش آب و رنگ و روزآمد، با موادی شیک و پرزرق و برق و در عین حال شکننده، با بهره گیری از مواد ارزان قیمت روی آورده اند. بدین ترتیب، به رغم محصولات الکترونیکی دهه های پیشین که با عمری طولانی، قطعات یدکی و ضمانت تعمیر به مشتری همراه بودند، امروز، شاهد موجی از انواع کالاهای با عمر کمتر از شش ماه هستیم که به زودی از رده خارج و به زباله دانی انداخته می شوند. اما نکته حائز اهمیت این است که این کالاها دارای مقادیر فراوانی از انواع فلزهای سمی و مهلک نظیر سرب، کادمیوم، جیوه، کرومیوم و باریوم هستند که به دلیل فقدان قوانین مربوط به بازیافت این محصولات، عمدتاً روانه آب و خاک و طبیعت می شوند. لذا باید این زباله های عصر مدرن را بمب ساعتی در حال انفجار دنیای امروز دانست.
اهمیت زمین پاک در اسلام
در قرآن کریم، بارها از زمین، آفرینش آن، نقش های این نعمت بزرگ الهی و نعمت های پیدا و ناپیدای آن سخن به میان آمده است.
«اَللّهُ الّذی جَعَلَ لَکُمُ الاَرضَ قراراً؛ خداوند همان است که زمین را آسایشگاه شما قرار داد».
در قرآن، صفاتی چون پناهگاه، آسایشگاه و بستر، برای زمین آورده شده است و آنها را برای انسان، نعمت های بزرگ شمرده است.
امام علی علیه السلام در نگاهی بلند و سازنده، انسان را مأمور آباد کردن زمین دانسته و چنین فرموده است: «خداوند انسان را از بهشت به سوی زمین فرستاد تا با نسل خود آنجا را آباد کند».
نیز آن حضرت در بیانی شیوا و نگاهی ژرف و زیباشناسانه، زمین و نعمت های آن را چنین توصیف می کند: «پس زمین به وسیله باغ های زیبا، همگان را به سرور و شادی دعوت کرده. با لباس نازک گلبرگ ها که بر خود پوشیده، هر بیننده ای را به شگفتی واداشت و با زینت و زیوری که از گلوبند گل های گوناگون، فخرکنان، خود را آراست، هر بیننده را به وجد آورد که فرآورده های نباتی را، توشه و غذای انسان و روزی حیوانات قرار داد. در گوشه و کنار آن دره های عمیق آفرید و راه ها و نشانه ها برای آنان که بخواهند از جاده های وسیع آن عبور کنند تعیین کرد».
عمل پیامبر و دستورهای آن حضرت در جنگ ها برای پرهیز از تخریب محیط زیست به سپاهیان اسلام نیز حکایت از اهمیت حفظ محیط زیست در اسلام دارد و می تواند الگویی برای زمانه ما باشد.
در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز حفظ محیط زیست، وظیفه همگانی شمرده شده و آن دسته از فعالیت های اقتصادی آلوده کننده و مخرب جبران ناپذیر محیط زیست، ممنوع اعلام شده است.
